درد پشت سر

درمان درد پشت سر

سردرد از شایع‌ترین علل مراجعه بیماران به مراکز درمانی می‌باشد و براساس تحقیقات به عمل آمده شایعترین بیماری ناتوان کننده نورولوژیک محسوب می‌شود. در این مقاله از وبسایت دکتر محمود یزدان پناهی به بررسی انواع سردرد و راهکارهای مقابله با آن می‌پردازیم.

درخواست مشاوره رایگان

برای دریافت مشاوره اولیه توسط دکتر یزدان پناهی فرم زیر را پر کنید.

آیا درد پشت سر خطرناک است؟

عمده سردردها خود محدود شونده هستند و بیماران به‌خاطر آن‌ها به پزشکان مراجعه نمی‌کنند ولی در صورت وجود هر یک از علائم زیر باید سردرد را جدی گرفت و بهتر است که بررسی‌های لازم مثل CT Scan یا MRI را انجام داد:

  • سردرد با شروع ناگهانی (رعدآسا)
  • سردردهای خیلی شدید
  • استفراغ بدنبال سردرد
  • سردرد مزمن و پیشرونده که به‌مرور زمان بدتر می‌شود
  • سردردی که با سرفه، عطسه و خم ‌شدن بدتر شود
  • سردردی که فرد را از خواب بیدار کند یا الگوی خواب بیمار را بهم بزند
  • وجود سردرد در بیمار مبتلا به سرطان یا ضعف ایمنی مثل HIV یا مصرف داروهای سرکوبگر ایمنی مثلا در بیماران روماتولوژیک یا دریافت‌کننده پیوند
  • شروع سردرد در سنین بالای 55 سال
  • وجود تب یا سایر علائم سیستمیک
  • وجود نقایص نورلوژیک مثل تاری‌دید، دوبینی، بی‌حسی یا ضعف اندام‌ها
  • علائم هورمونی مثل اختلال در سیکل‌های قاعدگی و خروج شیر از پستان‌ها (گالاکتوره)

آیا درد پشت سر خطرناک است؟

انواع سردرد

سردرد به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم میشود:

اولیه: علت خاصی برای سردرد بیمار پیدا نمی‌شود مثل میگرن یا سردرد تنشی.

ثانویه: در حقیقت سردرد ثانویه به یک بیماری دیگر رخ می‌دهد مثل عفونت‌ها، تومور یا ضربه سر

سردردهای رعدآسا

به‌ این نوع از سردرد همواره باید توجه ویژه‌ای مبذول داشت به‌علت این‌که معمولا علل خطرناکی باعث ایجاد این وضعیت می‌شوند. در این نوع از سردرد بیمار در حال انجام فعالیت‌های روزانه خود می‌باشد و به صورت خیلی ناگهانی غیرمنتظره به یک سردرد خیلی شدید دچار می‌شود که در کمتر از 5 دقیقه به اوج خود می‌رسد. این نوع از سردرد ممکن است که با تهوع، استفراغ، کاهش بینایی و کاهش سطح هوشیاری همراه باشد. از علل مهم ایجاد کننده این نوع از سردرد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در صورت بروز این نوع از سردرد، باید CT Scan و در صورت لزوم بررسی مایع مغزی نخاعی (LP) انجام شود.

در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق می‌توانید با مراجعه به مطب و یا کلینیک دکتر محمود یزدان پناهی از مشاوره و راهکارهای درمانی ایشان بهره‌مند شوید.

سردردهای رعدآسا چیست؟

علت درد پشت سر

درد پشت‌ سر یکی از شایع‌ترین انواع سردرد در همه سنین می‌باشد. علل ایجاد کننده درد پشت سر می‌تواند متغیر باشد. عمده علل ایجاد کننده این نوع از سردردها، عمدتا علل اولیه و خوش‌خیم هستند اما علل ثانویه و بدخیم هم می‌توانند این نوع از سردرد را ایجاد نمایند که در اینجا توجه به علائم خطر (که پیش‌تر راجع‌به آن‌ها توضیح داده شد) می‌تواند در افتراق این دو نوع از سردرد از یکدیگر کمک کند.

علل خوش‌خیم درد پشت سر

سردرد تنشی: این نوع از سردرد شایع‌ترین نوع سردرد می‌باشد و تا حدود 78% افراد جامعه حداقل یک نوبت از این سردرد را در طول یک‌سال تجربه می‌کنند. این نوع از سردرد عمدتا به صورت یک سردرد مبهم و فشارنده در دور تا دور سر ((Band-like احساس می‌شود. این سردرد بیش‌تر در خانم‌ها در سنین میانسالی دیده می‌شود و با اختلالات روان‌‎پزشکی مثل افسردگی و اضظراب ارتباط دارد. معمولا علائم همراه مثل تهوع، استفراغ، حساسیت به نور و صدا در این نوع از سردرد دیده نمی‌شود و ریتم خواب را هم بهم نمی‌زند. این سردرد از چند ساعت تا چندین روز ممکن است ادامه داشته باشد.

میگرن: سردردهای میگرنی بیش‌تر در سنین نوجوانی و جوانی دیده می‌شوند و عمدتا به‌صورت یک سردرد یک‌‌طرفه در ناحیه‌ی پیشانی و شقیقه احساس می‌شود ولی در موارد نسبتا شایعی ممکن است که درد آن در ناحیه‌ی پشت سر احساس شود که به آن میگرن پس‌سری (Occipital migraine) گفته می‌شود. این نوع از سردرد پس از سردرد تنشی، دومین علت شایع سردرد می‌باشد و 18% زنان و 6% مردان در طول یک‌سال حداقل یک حمله سردرد میگرنی را تجربه می‌کنند. علائم همراه این نوع از سردرد تهوع، استفراغ، ترس از نور و صدا می‌باشد؛ البته باید توجه کرد این علائم در همه افراد وجود ندارد و فقدان این علائم، لزوما ردکننده میگرن نیست. این سردرد عمدتا کیفیت ضربان‌دار با شدت متوسط و شدید است که با تحرک تشدید می‌شود.

بیماران مبتلا به میگرن ممکن است قبل از شروع سردرد یک‌سری علائم نورولوژیک پیدا کنند که به آن‌ها اورا (Aura) گفته می‌شود. این علائم می‌تواند به‌صورت تاری دید و نابینایی، دیدن نقاط نورانی، دل‌درد، سرگیجه، اختلال تکلم، فلج نیمه‌بدن و فلج چشم‌ها (افتالموپلژی) باشد که بین 15 تا 30 دقیقه باقی می‌ماند و پس از آن خودبخود برظرف می‌گردد. اورا فقط در 20% موارد میگرن دیده می‌شود و در نتیجه نبود آن، ردکننده میگرن نیست.

اسپاسم عضلات گردنی: این مورد هم یکی از علل شایع ایجاد درد در ناحیه پشت سر می‌باشد که عمدتا در افرادی که به میزان زیاد با کامپیوتر یا تلفن همراه کار می‌کنند یا در موقعیت نامناسبی کتاب می‌خوانند دیده می‌شود. این افراد عمدتا درد و سفتی شدید گردن هم دارند و در معاینه، عضلات گردنی، در دو طرف ستون مهره‌ها، این افراد کاملا سفت شده‌است

اسپوندیلوز: که بیشتر با نام آرتروز گردنی شناخته می‌شود یکی از شایع‌ترین بیماری‌های پزشکی محسوب میشود و بیش از 95% افراد بالای 65 سال به این بیماری مبتلا هستند؛ هرچند عمده موارد آن علامت‌دار نیست و صرفا با CT Scan تشخیص داده می‌شود.

نورالژی پس‌سری (Neuralgia Occipital) : یک بیماری نادر است که عمدتا خانم‌ها در سنین 50 سالگی را مبتلا می‌کند. این افراد عمدتا دچار درد در ناحیه پشت سر و گردن هستند که با عقب بردن سر (Extension) بدتر می‌شود. همچنین ممکن است که پوست ناحیه پشت گردن این بیماران بی‌حس شود.

علل خوش‌خیم درد پشت سر

علل بدخیم درد پشت سر

تومورها: تومورها فقط 0.1% سردردها را به خود اختصاص می‌دهند ولی با توجه به اهمیت موضوع، باید به آن توجه ویژه شود. این تومورها میتوانند شامل تومورهای مخچه و سایر انواع تومورهای اولیه (مننژیوم و ….) یا ثانویه (متاستازها و لنفوم‌ها) باشد.

علائم هشدار دهنده تومورها عبارتند از:

الف) سردرد خفیف و مزمنی که به مرور زمان شدیدتر شود.

ب) وجود اختلال عدم تعادل و سرگیجه

ج) وجود اختلال بینایی

د) وجود اختلالات حسی و حرکتی در صورت یا اندام‌ها

ه) کاهش وزن و کاهش اشتها

و) تب و تعریق شبانه

ز) سابقه خانوادگی تومور و بدخیمی

ح) سابقه شخصی بدخیمی

ط) سن بالای 55 سال

ی) سردردی که با عطسه، سرفه و خم شدن بدتر شود.

ک) سردردی که همیشه یک‌طرف سر را گرفتار کند.

در صورتی که با هر یک از علائم فوق مواجه شدید می‌توانید با مراجعه به مطب دکتر محمود یزدان پناهی، بورد تخصصی مغز و اعصاب، از راهکارهای درمانی ایشان استفاده نمایید.

فشارخون بدخیم: در افراد مبتلا به فشار خون بالا، سردرد به عنوان یکی از علامت‌های خیلی شایع و در عین حال می‌باشد. سردرد ناشی از فشارخون معمولا در ناحیه پیشانی(Frontal) و پس‌سری(Occipital) حس می‌شود. فردی که در زمینه فشار خون دچار سردرد شود باید حتما تحت نظر قرار بگیرد و فردی که تحت درمان فشارخون می‌باشد وای دچار سردرد می‌باشد، نشان‌دهنده این است که فشار بیمار بخوبی تحت کنترل قرار نگرفته‌است. این نوع از سردرد معمولا در افرادی دیده می‌شود که داروهای فشار خون خود را به ظرز ناگهانی قطع کرده‌اند و فشارخون به‌صورت جبرانی افزایش پیدا کرده است. این افراد در ریسک خونریزی‌های داخل مغزی هستند.

افزایش فشار داخل مغزی با منشا نامشخص (IIH) : معمولا در خانم‌های چاق که دارای اختلالات هورمونی دارند، دیده می‌شود. این افراد ممکن است سابقه مصرف یک‌سری از داروها مث آنتی‌بیوتیک‌ها، تاموکسی‌فن، ویتامین A و… را داشته باشند. این افراد ممکن است که کاهش بینایی، دوبینی، خواب‌آلودگی و کاهش سطح هوشیاری هم داشته باشند. سردرد این افراد معمولا در ابتدای از خواب بیدار شدن شدیدتر است و با ایستادن بهتر و با دراز کشیدن تشدید می‌شود.

کاهش مایع مغزی نخاعی: تقریبا همیشه پس از کشیدن مایع نخاعی (LP) ایجاد میشود. این نوع سردرد با ایستادن بدتر و با دراز کشیدن بهتر میشود.

سینوزیت و درد پشت سر

در صورتی که سینوس‌های اسفنوئید (که جزئی از استخوان‌های سر است) در سینوزیت درگیر شوند، درد پشت سر اتفاق می‌افتد.

در سینوزیت کجای سر درد میگیرد؟

در صورتی که سینوزیت منجر به سردرد شود می‌تواند گوش‌ها، پشت گردن یا حتی بالای سر را نیز درگیر کنید. درد پشت سر نیز در سینوزیت ناشایع نیست. توجه داشته باشید که درد و سفتی گردن در صورتی که همراه با تب باشد، می‌تواند بسیار خطرناک بوده و کشنده باشد، بنابراین در این مورد از خوددرمانی بپرهیزید و به اورژانس مراجعه کنید.

استرس و درد پشت سر

یکی از علل خیلی مهم ایجاد سردرد تنشی اضطراب و افسردگی‌است. تحقیقات نشان داده که مراجعه به روان‌پزشک در صورت مزمن شدن علائم و همچنین شرکت در جلسات روان‌درمانی برای درمان سردردهای تنشی بسیار موثر بوده است. داروهایی که برای درمان اضطراب و افسردگی استفاده می‌شود عمدتا شامل  SSRI مثل سیتالوپرام، SNRI مثل دولوکسیتین ، TCA  مثل آمی‌تریپتیلین می‌باشد.

درمان درد پشت سر

در صورت وجود هرکدام از علائم مربوط به سردردهای بدخیم باید به پزشک مراجعه کرد تا ارزیابی‌های لازم که عمدتا شامل MRI ، CT Scan ،  LP میباشد را انجام دهد.

درمان درد پشت سر

بهترین قرص برای درد پشت سر

استفاده از داروهای مسکن مثل استامینوفن، ایبوپروفن، ایندومتاسین و ناپروکسن می‌تواند مفید باشد. دارویی به‌نام نوافن (Novafen) که شامل 325 میلی‌گرم استامینوفن، 40 میلی‌گرم کافئین و 200 میلی‌گرم ایبوپروفن می‌باشد برای درمان بسیاری از سردردها مفید و قابل استفاده است.

در صورتی که مبتلا به سردرد میگرنی یا تنشی هستید و بیش از 8 بار در ماه دچار سردرد هستید، برای دریافت درمان‌های پیشگیرانه سردرد به پزشک مراجعه بفرمایید. درمان موارد مزمن میگرن با استفاده از پروپرانولول، فلوناریزین، والپروات، توپیرامات و آمی‌تریپتیلین صورت میگیرد.

درمان موارد مزمن سردرد تنشی هم با استفاده از داروی آمی‌تریپتیلین امکان‌پذیر است.

برای درد پشت سر چه چیزی بخوریم؟

اصلاح سبک زندگی و مصرف غذاهای با فیبر بالا و چربی و نمک پایین، ورزش منظم، مصرف آب کافی، برنامه خواب منظم و… می‌تواند مفید واقع شود.

در صورتی که علت سردرد، اسپاسم عضلات گردنی‌است استفاده از کلارهای نرم و فیزیوتراپی می‌تواند مفید باشد.

منابع:

اصول طب داخای هاریسون 2022 فصل 16 و 430

اصول طب داخلی سیسیل 2020 فصل 113

درسنامه بیماری‌های مغز و اعصاب فصل 10

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
dryazadanpanahi

دکتر یزدان پناهی

دانش‌اموخته‌ دانشگاه شهید بهشتی تهران. رتبه برتر بورد تخصصی جراحی مغز و اعصاب. سابقه ۷ سال انجام اعمال پیچیده قاعده جمجمه و تومور های‌مغزی و نخاع , سابقه ۷ سال اعمال پیچیده ستون فقرات

پست های مرتبط

دیسک گردن و گوش درد

دیسک گردن از شایع‌ترین بیماری‌هایی است که افراد آن را تجربه می‌کنند. این عارضه در میان‌سالان شایع‌تر است و نه تنها باعث علائم مختلف در

ادامه مطلب »
انواع شکستگی ستون فقرات چیست؟
ستون فقرات و نخاع

شکستگی ستون فقرات

شکستگی ستون فقرات مشکلی است که ممکن است برای همه اتفاق بیفتد؛ شکستگی ممکن است به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای مانند پوکی استخوان باشد یا در

ادامه مطلب »
تومور کوردوما چیست؟
مغز

تومور کوردوما

یکی از خاص‌ترین تومورها، تومور کوردوما است که در مناطق مختلف و بسیار حساس بدن مانند مغز و ستون فقرات ایجاد می‌شود. این تومور به

ادامه مطلب »

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای امنیت ، استفاده از سرویس ریکپچای گوگل الزامی است که منوط به خط مشی رازداری و شرایط استفاده گوگل است.

من با این قوانین موافقم.